19-09-2026, 13:14 | Azərbaycanda 90 məktəblə bağlı qərar verildi
Təmayül tədris modeli tətbiq olunan məktəblərin sayı artırılacaq.
Respublica.az bildirir ki, bunu Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin (MÜTDA) direktoru Eşqi Bağırov İctimai Televiziyada yayımlanan "Pressinq" verilişində deyib.
Onun sözlərinə görə, təmayül tədris modeli tətbiq edilən bəzi məktəblər yenidən yaradılıb və həmin müəssisələrdə göstəricilər əvvəlki illərlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşıb.
"Eyni zamanda həmin məktəblərin göstəricilərini yerləşdikləri şəhərin və yaxud rayon mərkəzlərinin ali təhsil müəssisələrinə qəbul göstəriciləri ilə müqayisə etdikdə bu məktəblərin ciddi şəkildə, müsbət mənada fərqləndiyini görürük", - o deyib.
Bağırov bildirib ki, nəticələrin müsbət dinamikası layihənin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi barədə qərar qəbul edilməsinə səbəb olub.
Direktor qeyd edib ki, qısa müddət ərzində daha 90 məktəbin layihəyə cəlb olunması nəzərdə tutulur. Onun sözlərinə görə, bununla bağlı 16 minə yaxın valideyn müraciəti qeydə alınıb və həmin məktəblərdə artıq tədris prosesinə başlanılıb.
E.Bağırov növbəti tədris ilinin sonunda yeni layihəyə qoşulan məktəblərin də yüksək nəticələr göstərəcəyini ümid etdiyini vurğulayıb.(axar.az)
Respublica.az
17-09-2026, 09:26 | NOVXANIDA DƏNİZ SAHİLİ ZƏBT OLUNUR? – QANUNSUZ TİKİNTİYƏ KİM “YAŞIL İŞIQ” YANDIRIB?
Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Zakir Fərəcov və Fövqəladə Hallar Nazirliyi sahildə aparılan tikinti işlərindən xəbərdardırmı?
Sumqayıt şəhər, Novxanı ərazisində, dənizkənarı sahədə aparıldığı bildirilən tikinti işləri ciddi suallar doğurur. Redaksiyamıza daxil olan məlumatlara əsasən, dənizin mühafizə zolağına düşdüyü iddia edilən ərazidə tikinti işləri həyata keçirilir. Burada əsas sual budur: Dəniz sahilində, xüsusi mühafizə rejiminin tətbiq oluna biləcəyi ərazidə bu tikintiyə kim icazə verib? Qanun tələbləri kənara qoyulub? Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, su obyektlərinin mühafizə zonalarında və sahilboyu ərazilərdə tikinti fəaliyyətinə müəyyən məhdudiyyətlər tətbiq edilir. Belə ərazilərdə tikinti aparılması üçün torpaq sahəsinin hüquqi statusu, şəhərsalma sənədləri, müvafiq razılaşdırmalar və qanunla tələb olunan icazələr araşdırılmalıdır.
Sahil zolağında da “kiminsə razılığı” qanundan üstün tutulur?
Zakir Fərəcov və aidiyyəti qurumlar niyə susur?
Sahildə aparılan tikinti işləri ilə bağlı Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin, eləcə də Fövqəladə Hallar Nazirliyinin və digər aidiyyəti qurumların mövqeyi maraq doğurur. Tikintiyə icazə verilibsə, bu icazəni hansı qurum və hansı hüquqi əsasla verib?
FHN-in Dövlət Şəhərsalma və Tikinti Təhlükəsizliyi üzrə nəzarət səlahiyyətləri çərçivəsində hər hansı yoxlama aparılıbmı?Tikinti layihəsi və ərazi üzrə şəhərsalma sənədləri mövcuddurmu?Bu sualların cavabsız qalması cəmiyyətdə haqlı narahatlıq yarada bilər.Dəniz sahili şəxsi maraqlar naminə mənimsəniləcək ərazi deyil. Sahil zolağının qanunsuz zəbt edilməsi və tikinti qaydalarının pozulması ilə bağlı iddialar varsa, dövlət qurumları məsələni araşdırmalı və nəticəni açıqlamalıdır.İcra hakimiyyəti nəyi gözləyir?Əgər tikinti qanunsuz aparılırsa, aidiyyəti qurumların fəaliyyətsizliyi ilə bağlı suallar yaranır. Əgər tikintinin bütün hüquqi əsasları mövcuddursa, həmin sənədlərin açıqlanması ictimai marağa cavab verər.Cəmiyyətin bilməyə haqqı var: Dəniz sahilində tikintiyə kim icazə verib və dövlət qurumları bu prosesə nəzarət edirmi?
Respublica.az
17-09-2026, 09:08 | Tələbələr dərsə getmək üçün beton maneələri aşırlar - VİDRO
[center]
[/center]1 ildən artıqdır təmir işləri aparılır, piyadalar ərazidə əziyyət çəkirlər.
Respublics.az xəbər verir ki, görüntüləri universitet tələbələri çəkərək "Xəzər Xəbər"in qaynar xəttinə göndəriblər. Bildirilib ki, yaxınlıqdakı universitetlərdən çıxan tələbələr yolları olmadığı üçün boruların və daşların üstündən hərəkət etməli olurlar. Keçdikləri yol ensizdir. Tələbələr də çox olduğundan dərslərinə gecikirlər. Ötən aydan etibarən Həsən Əliyev küçəsinin Aşıq Molla Cümə və Koroğlu Rəhimov küçələri arasındakı hissəsində, həmçinin Rövşən Əliyev küçəsinin Böyük İpək Yolu və Araz küçələri arasındakı hissəsində nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti tam məhdudlaşdırılıb. Yeni tədris ilinin başlaması ilə də ərazidən keçən piyadaların hərəkəti demək olar ki, çətinləşib.
Ərazidə çəkiliş apardığımız zaman tələbələr bildirdilər ki, 1 ildən çoxdur onlar universitetə getmək üçün bu yoldan istifadə edirlər.
Respublics.az
17-09-2026, 08:40 | DÜNYA ÇALXALANIR: Neft 100 dolları keçdi, 10-dan çox ölkədə xalq AYAĞA QALXDI
Neft qiymətlərinin 100 dollardan yuxarı qalxması qlobal miqyasda yanacaq böhranını dərinləşdirib.
Musavat.com xəbər verir ki, Suriya, İndoneziya, Filippin, Nepal, Qvatemala, Portuqaliya və Fransa daxil olmaqla bir çox ölkədə qiymət artımı və yanacaq qıtlığı etirazlara səbəb olub. Bəzi ölkələrdə tətillər, yolların bağlaması və istehsalın dayandırılması halları yaşanıb. Hökumətlər isə subsidiya və qiymət məhdudiyyəti kimi tədbirləri işə salmağa başlayıblar.
Neftin barel qiymətinin 100 dolları ötməsi qlobal enerji bazarlarının hüdudlarını aşaraq birbaşa gündəlik həyata təsir etməyə başlayıb. Enerji təchizatındakı daralma nəqliyyat və elektrik xərclərini artırarkən, xüsusilə enerji idxalından asılı olan inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlarda təzyiq daha kəskin hiss olunur.
Ən böyük etirazlardan bəziləri Suriyada yaşanıb.
Hökumətin dizel yanacağının qiymətini müvəqqəti olaraq təxminən 40 faiz artıraraq litr üçün 175 Suriya funtuna qaldırması, benzinin qiymətində isə 25 faizdən çox artım etməsi narazılığa səbəb olub. Nümayişçilər təkərlər yandıraraq bəzi yolları bağlayıblar. Həsəkə-Deyr əz-Zor avtomobil yolu da etirazların baş verdiyi məntəqələr arasındadır. Suriya rəhbərliyi isə qiymət artımını qlobal yanacaq qiymətlərindəki yüksəliş və Baniyas Neft Emalı Zavodundakı təmir işləri səbəbindən idxaldan asılılığın artması ilə izah edib
İndoneziyada yanacaq qıtlığı, elektrik kəsilmələri və norma ilə paylanma tətbiqləri etirazlara yol açıb.
Cənubi Sulavesinin Makassar şəhərində benzin və məişət qazı qıtlığının yaşandığı bildirilir. Taksi sürücləri nəqliyyat vasitələrinin dövlət nömrə nişanlarının tək və ya cüt rəqəmlə bitməsinə görə tətbiq edilən yanacaq məhdudiyyətinə etiraz ediblər. Cokyakartada da tələbələr artan yanacaq qiymətlərinə qarşı nümayişlər keçiriblər.
Filippində ard-arda gələn yanacaq artımlarından sonra nəqliyyat işçiləri tətilə başlayıblar.
Sürücülər hökumətdən subsidiya verilməsini və yanacaq vergilərinin ləğv olunmasını tələb ediblər. Artan xərclərin qazanclarının böyük hissəsini əritməsi səbəbindən avtobus sürücləri və taksi tətbiqlərində çalışanlar da etirazlara qoşulublar. Manila körfəzi ətrafındakı bəzi balıqçıların isə qayıqlarına yanacaq ala bilmədikləri üçün dənizə çıxa bilmədikləri bildirilib. Qonşu Vyetnamda da taksi tətbiqlərinin sürücləri artan yanacaq xərclərinə qarşı boykot çağırışı ediblər.
İstehlak etdiyi neftin 90 faizindən çoxunu idxal edən Banqladeşdə enerji böhranı sənaye istehsalına da zərbə vurub.
Elektrik qıtlığı səbəbindən enerji istifadəsinə məhdudiyyətlər qoyularkən, bəzi hazır geyim fabrikləri müvəqqəti olaraq istehsalı dayandırmaq məcburiyyətində qalıb. Qaz qıtlığı səbəbindən dizel istifadəsinə yönələn müəssisələr bu dəfə də artan dizel qiymətləri ilə üz-üzə qalıblar. Qazipurdakı bir fabrikdə elektrik kəsilmələrinin gündə dörd-beş dəfə baş verdiyi bildirilib.
Şri-Lankada yanacaq paylayıcıları yeni qiymət artımı gözləntisi səbəbindən təchizatı məhdudlaşdırmağa başlayıblar.
Səlahiyyətlilər dövlət tərəfindən müəyyən edilən yanacaq qiymətlərinin artırılması ilə subsidiya tətbiq edilməsi seçimlərini qiymətləndirirlər. Yüksək borc yükü səbəbindən hökumətin istehlakçını dəstəkləmək üçün atacağı addımların dövlət maliyyəsi üzərində yeni təzyiq yarada biləcəyi vurğulanır.
Pakistan rəhbərliyi isə artan qiymətlərin vətəndaşlara təsirini azaltmaq məqsədilə motosikletlər, rikşalar və kiçik avtomobillər üçün litr başına 100 rupi subsidiya açıqlamaq yolunu seçib.
Qərarın yüksək yanacaq qiymətlərinə və neft vergisinə qarşı keçirilən etirazlardan sonra verilməsi enerji böhranının hökumətlər üzərindəki təzyiqini aydın göstərir.
Nepalın paytaxtı Katmanduda tələbələr məişət qazı qıtlığına etiraz ediblər.
Nümayişçilər artan yaşayış xərclərinin ev təsərrüfatları üzərindəki yükünün ağırlaşması səbəbindən hökumətdən təcili tədbir görməsini tələb ediblər.
Böhranın təsirləri Latın Amerikasına da çatib. Qvatemalada yük maşını sürücləri və digər etirazçılar bəzi avtomobil yollarını bağlayıblar.
Yerli qruplar və nəqliyyat işçiləri də paytaxtda yürüş təşkil edərək hökumətdən müdaxilə tələb ediblər. Ölkə Konqresində yanacaq qiymətlərinin ilin sonunadək məhdudlaşdırılmasını nəzərdə tutan layihə qiymətləndirilir. Plan çərçivəsində qiymətlərin müəyyən olunmuş tavanı keçəcəyi təqdirdə aradakı fərqin dövlət dəstəyi ilə qarşılanması gündəmdədir.
Yanacaq qiymətlərinə qarşı narazılıqlar Avropada da özünü göstərib. Portuqaliyada sürücülər avtomobilləri ilə nəqliyyatı ləngitmə aksiyaları təşkil edərkən, Espinyodakı nümayişçilər Baş nazir Luış Monteneqronun evinə doğru yürüş ediblər.
Hökumət yükdaşıma şirkətləri, taksi sürücləri, yanğınsöndürənlər və sosial sektor üçün dəstək tədbirləri elan edib.
Fransanın cənubunda isə təxminən 50 balıqçı Fos-sür-Merdəki böyük bir yanacaq anbarının girişini bağlayıb.
Etirazçılarla polis arasında qısamüddətli qarşıdurma yaşanıb. Yerli hakimiyyət orqanları balıqçılıq sektorunun ciddi böhranla üz-üzə qaldığını və mərkəzi hökumətdən təxirəsalınmaz müdaxilə gözlənildiyini açıqlayıb.
Neft qiymətlərinin uzun müddət yüksək səviyyədə qalacağı təqdirdə böhranın daha geniş iqtisadi problemə çevrilə biləcəyinə diqqət çəkilir. Dizel - yük maşınlarından avtobuslara, balıqçı qayıqlarından kənd təsərrüfatı texnikasına və fabriklərə qədər iqtisadiyyatın bir çox sahəsində istifadə olunur. Bu səbəbdən yanacaqdakı artım qısa müddətdə ərzaq, nəqliyyat və digər təməl ehtiyacların qiymətlərinə reflected olunur.
Hökumətlərin qarşısında iki çətin seçim var: subsidiya, vergi güzəştləri və ya qiymət tavanı ilə istehlakçını qorumaq dövlət maliyyəsinin yükünü artırır; qiymət artımlarını birbaşa vətəndaşa əks etdirmək isə inflyasiyanı və ictimai narazılığı böyüdür. Neft qiymətlərindəki yüksəliş beləliklə qlobal enerji böhranından bahalaşma və yaşayış çətinliyi probleminə çevrilir.
İqbal RZAYEV,
Musavat.com
5-09-2026, 09:50 | Eyni ərazidə oxşar ev, amma kəskin qiymət fərqi, səbəbi nədir? - VIDEO
Eyni küçə, eyni bina, eyni ölçü və hətta eyni səviyyədə təmir. Amma, qiymətlər arasında on minlərlə manat fərq var... Bakının mənzil bazarında son dövrlər daha aydın hiss olunan bu fərqin əsas səbəblərindən biri evin inşaatında istifadə edilən materiallar yox, sənədləridir...
Respublica.Az bildirir ki, əmlak məsələləri üzrə ekspert Elnur Azadovun sözlərinə görə, çıxarışı olan həm çoxmənzilli binalardakı mənzillər, həm də fərdi yaşayış evləri alıcı üçün daha etibarlı hesab olunur. Məhz buna görə də eyni xüsusiyyətlərə malik daşınmaz əmlak arasında 40-60 min manata qədər qiymət fərqi yarana bilir.
Vətəndaşlar Kənardan daha sərfəli görünən müqaviləli mənzillərə də maraq göstərirlər bu da bəzi halalrda onlara baha başa gəlir. Çünki, alqı-satqı zamanı hüquqi vəziyyəti tam aydın olmayan əmlakla bağlı sonradan mülkiyyət hüququnun rəsmiləşdirilməsi, satış və digər hüquqi prosedurlarda çətinliklər yarana bilər.
Buna görə də mütəxəssislər mənzil alarkən aşağı qiymətin cazibəsinə aldanmamağı, ilk növbədə əmlakın hüquqi vəziyyətini araşdırmağı tövsiyə edirlər.(Xəzər TV)
Respublica.Az
4-09-2026, 09:33 | Bakıya qarşı yeni ittifaq mesajı?
Puya Hüseyni bildirib ki, İranın qonşularının hamısı müsəlman dünyasına aid olsa da, “yeganə etibarlı qonşu xristian ölkəsi Ermənistandır" və daha nələr...
Rəsmi Bakı ilə Tehran arasında münasibətlərin rəısmilər tərəfindən tənzimləınməsinə baxmayaraq, iranlı politoloq Puya Hüseyni Ermənistanı ölkəsinin 15 qonşusu arasında “ən etibarlısı” və “təbii müttəfiq” adlandırıb.
Musavat.com erməni mediasına istinadla xəbər verir ki, politoloq Tehran-İrəvan münasibətlərinin yalnız qonşuluq və iqtisadi əməkdaşlıq çərçivəsində deyil, təhlükəsizlik və geosiyasi maraqlar baxımından mühüm olduğunu deyib.
Hüseyni bildirib ki, İranın Ermənistanla münasibətlərinin “alternativi yoxdur”. Onun fikrincə, iki xalq minilliklər ərzində bir-birinin yanında yaşayıb, xarici təhdidlərlə üzləşib və müxtəlif dövrlərdə bir-birinə dəstək verib.“İranın 15 qonşusu var və bizim üçün ən etibarlı qonşu həmişə Ermənistan olub. Biz minilliklər boyu dost olmuşuq. İran üçün Ermənistanla münasibətlər eyni zamanda qonşu, müttəfiq və tərəfdaşla münasibətlərdir və bunun alternativi yoxdur”, – deyə politoloq vurğulayıb.
Politoloqun fikrincə, İranın digər qonşularının əksəriyyəti müəyyən dövrlərdə Tehrana qarşı hərbi bazaların yerləşdirilməsinə şərait yaradıb və ya İrana qarşı addımlar atıb. Ermənistanın isə onilliklər ərzində İran üçün etibarlı qonşu olaraq qaldığını iddia edib. İranlı politoloq burada Ermənistanın xristian ölkəsi olmasına da xüsusi diqqət çəkib. O bildirib ki, İranın qonşularının hamısı müsəlman dünyasına aid olsa da, “yeganə etibarlı qonşunun xristian ölkəsi olması” Tehranın xristianlara və ermənilərə münasibəti baxımından mühüm göstəricidir.
Hüseyni hesab edir ki, İran və Ermənistan arasındakı münasibətlər digər dövlətlərlə qurulan əlaqələrdən fərqlənir. Onun sözlərinə görə, dövlətlərin böyük hissəsi İranla öz qısamüddətli və ya uzunmüddətli maraqları naminə əməkdaşlıq edir. Ermənistanla münasibətlər isə belə seçimə əsaslanmır.“Digər ölkələr bizimlə öz maraqları üçün əməkdaşlıq edir. İran və Ermənistan isə təbii müttəfiqlərdir. Bu münasibətlər təbii qonşuluğa və təbii müttəfiqliyə əsaslanır”, – deyə o bildirib.
Politoloq təhlükəsizlik məsələsinə də xüsusi önəm verib. Onun sözlərinə görə, tarixən İranın təhlükəsizliyi Ermənistanın təhlükəsizliyi ilə, Ermənistanın təhlükəsizliyi isə İranın təhlükəsizliyi ilə bağlı olub. Hüseyni bununla yanaşı, iki ölkənin müstəqillikdən sonra keçən 30 ildən artıq müddətdə münasibətlərin bütün potensialından istifadə edə bilmədiyini düşünür. O, İran-Ermənistan arasında illik ticarət dövriyyəsinin təxminən 700 milyon dollar təşkil etdiyini və bu göstəricinin iki ölkənin iqtisadi imkanları ilə müqayisədə çox aşağı olduğunu bildirib.
Onun açıqlamasında ən diqqətçəkən məqamlardan biri regiondakı nəqliyyat və enerji marşrutları ilə bağlı fikirləridir. İranlı politoloq hesab edir ki, hazırda dünyada “dəhlizlər savaşı” gedir. Onun sözlərinə görə, bu mübarizə Yaxın Şərqdən Cənubi Qafqaza, oradan isə Mərkəzi Asiyaya qədər uzanır. Dövlətlər əsas nəqliyyat və enerji marşrutlarının öz ərazilərindən keçməsinə çalışır, eyni zamanda rəqib hesab etdikləri ölkələrin ərazilərindən yan keçən alternativ marşrutlar yaratmağa cəhd göstərirlər.
Hüseyni hesab edir ki, belə bir şəraitdə İran və Ermənistanın geosiyasi əhəmiyyəti daha da artır. O, Şimal-Cənub layihəsini və Fars körfəzi ilə Qara dənizin birləşdirilməsi ideyasını xüsusi qeyd edib. Eyni zamanda İranla Ermənistan arasında hələ də tammiqyaslı dəmir yolu əlaqəsinin olmamasını ciddi problem adlandırıb. “Biz iki min ildir yan-yana yaşayırıq, amma dəmir yolu əlaqəmiz yoxdur. Bu, ölkələrimiz arasındakı əlaqələrə və onların geosiyasi imkanlarına çox mənfi təsir göstərib”, – deyə bildirib.
"İran-Ermənistan dəmir yolunun yaradılması yalnız iqtisadi hesablamalarla ölçülməməlidir. Bu xətt iki ölkənin strateji və geosiyasi mövqeyini gücləndirə bilər.Hüseyni həmçinin xəbərdarlıq edib ki, qonşu və rəqib dövlətlər İran və Ermənistanın regional rolunun artmasını istəmir. Onun sözlərinə görə, həmin dövlətlər hər iki ölkədən yan keçən marşrutlar yaratmağa çalışır, marşrutlar İran və Ermənistan ərazisindən keçdikdə isə onların geosiyasi rolunu minimuma endirmək istəyirlər. Rəqib və qonşu ölkələrimiz həm İrandan, həm də Ermənistandan yan keçmək üçün hər şeyi edirlər. Marşrutlar bizim ərazilərimizdən keçirsə, çalışırlar ki, ölkələrimizin rolu minimum olsun və biz yalnız tranzit əraziyə çevrilək”, – deyə o bildirib.
Politoloq hesab edir ki, Tehran və İrəvan buna qarşı öz strategiyalarını hazırlamalıdır, hər iki ölkə yalnız tranzit ərazi rolunda qalmaqla kifayətlənməməli, nəqliyyat və enerji layihələrindən daha böyük geosiyasi təsir əldə etməlidir.
“Biz bunu balanslaşdırmalıyıq. İki ölkənin əməkdaşlığı sayəsində bu böyük geosiyasi oyunda birlikdə rol oynaya bilərik”, – deyə Hüseyni vurğulayıb. Bununla belə, o, İranın güclənməsinin Ermənistanın zəifləməsi hesabına, Ermənistanın güclənməsinin isə İranın rolunun azalması hesabına baş verməməli olduğunu bildirib. Hüseyninin fikrincə, iki ölkə bir-birini tamamlamalıdır. “İranın fəaliyyəti Ermənistanın geosiyasi rolunun azalmasına, Ermənistanın fəaliyyəti isə İranın geosiyasi rolunun azalmasına gətirib çıxarmamalıdır. Biz bir-birimizi tamamlamalıyıq”, – deyə politoloq bildirib.
Hüseyni sonda İran və Ermənistanın uzunmüddətli təhlükəsizlik və maraqlarını qorumaq üçün ortaq strategiya hazırlamalı olduğunu deyib.(Musavat.com)
Respublica.az
4-09-2026, 09:20 | Yeni dərs ilində yollarda vəziyyət necə olacaq? - VİDEO
Məktəblərdə və ali təhsil müəssisələrində tədris hələ başlamayıb, amma şəhərin demək olar əksər küçə və prospektində tıxac var. Nəzərə alsaq ki, hələ yeni dərs ilinin başlamasına 12 gün var, amma indidən uzun-uzadı tıxcalar yaranıb. Sürücülər deyirlər ki, əvvəllər 10-15 dəqiqəyə çatdıqları ünvanlara bəzən bir saatdan çox vaxta gedib çıxırlar.
Respublica.az Xəzər TV-yə istinadən bildirir ki,mütəxəssislərin fikrincə, yeni dərs ilinin başlanması ilə yollardakı avtomobillərin sayı daha da arta bilər. Çünki məktəblərə gedən şagirdlərin əhəmiyyətli hissəsi valideynlərin şəxsi avtomobilləri ilə daşınır. Bu isə xüsusilə səhər saatlarında məktəblərin yerləşdiyi ərazilərdə əlavə yük yaradır.
Yol hərəkəti qaydaları üzrə ekspert Ərşad Hüseynov hesab edir ki, problemin tam həlli qısa müddətdə mümkün olmasa da, sıxlığı azaltmağın əsas yolu insanların ictimai nəqliyyata keçidini daha cəlbedici etməkdir.
Dərslərin başlamasına sayılı günlər qalmış Nəqliyyatı İntellektual İdarəetmə
Mərkəzi yollarda tıxacın qarşısın almaq üçün hansı qabağlayıcı tədbirlər görürlər?
Respublica.az
4-08-2026, 08:43 | Abbaszadənin anonsu – Qəbul balları niyə ARTIB...
“İlkin təhlillər göstərir ki, müsabiqə vəziyyəti ixtisas qrupları üzrə fərqlənir".
Bunu ötən həftə Dövlət İmtahan Mərkəzinin sədri Məleykə Abbaszadə jurnalistlərə açıqlamasında deyib.
O bildirib ki, I ixtisas qrupu üzrə 600 baldan yuxarı keçid balı olan ixtisaslarda keçid ballarının 1–2 bal azalacağı gözlənilir: “500–600 bal intervalında keçid ballarında təxminən 16 baladək azalma ola bilər. 400–500 bal intervalında isə təxminən 5 bal azalma proqnozlaşdırılır. 400 baldan aşağı intervallarda isə məzun və kvota sayındakı dəyişikliklər səbəbindən keçid ballarının artacağı gözlənilir".
Qeyd olunub ki, II ixtisas qrupu üzrə əksər bal intervallarında keçid ballarında 1–3 bal azalma gözlənilir: “300–400 bal intervalında azalma 12 baladək çata bilər. 200–300 bal intervalında isə məzun və kvota sayının artması səbəbindən keçid ballarının 3–4 bal yüksəlməsi mümkündür. III ixtisas qrupu üzrə 600 baldan yuxarı keçid balı olan ixtisaslarda 3–4 bal azalma ola bilər. 500–600 bal intervalında isə keçid ballarının 3–4 bal artacağı gözlənilir. 200–500 bal aralığında yerləşən ixtisaslarda keçid ballarında 1–8 bal artım proqnozlaşdırılır”.
DİM sədri bildirib ki, IV ixtisas qrupunda rəqabət daha yüksəkdir: “Hazırkı məlumata görə, 600 baldan yuxarı nəticə göstərənlərin sayı 1000 nəfərdən çoxdur. Nəticədə 600 baldan yuxarı keçid balı olan ixtisaslarda 15–17 baladək artım mümkündür. 500–600 bal intervalında da keçid ballarının yüksələcəyi gözlənilir. 400–500 bal intervalında keçid ballarının əsasən ötənilki səviyyədə qalacağı ehtimal edilir. 200–300 bal intervalında isə keçid ballarının aşağı düşməsi gözlənilir”.
Bəs qəbul ballarında artım və azalma səbəbləri hansılardır?
Təhsil eksperti Elmin Nurinin Musavat.com-a ddiyinə görə, keçid ballarının artmasına və ya azalmasına təsir edən iki əsas məqam var.
"Birincisi, imtahanlarda abituriyentin göstərdiyi nəticə, onların imtahanlardakı iştirak göstəriciləri və bunun statistik əlamətləridir. İkincisi isə plan yerləridir. Yəni yalnız bu iki məfhum keçid ballarında artım və azalma tempini müəyyənləşdirir. Bu, ixtisas seçiminə qədər olan prosedurdur. İxtisas seçimi zamanı isə daha bir faktor meydana çıxır. Bu nədir? Hər hansı universitetə, hər hansı ixtisasa abituriyent tərəfindən edilən seçimlər, onların həmin ixtisaslara göstərdiyi maraq və reaksiyalardır”, - deyə ekspert bildirib.
Elmin Nuri qeyd edib ki, məsələn, seçimlər ayın 11-də, yaxud 12-də başlayacaq: “Biz əvvəlcədən bilmirik ki, BDU-nun kimya ixtisasına nə qədər abituriyent müraciət edəcək, öz kodlaşdırmasında həmin ixtisası seçəcək. Bunu əvvəlcədən heç kim bilə bilməz. Bu, proqnozlaşdırılması mümkün olmayan bir detaldır. Amma məhz bu bilmədiyimiz detal ixtisas seçiminin nəticələri açıqlanarkən keçid balının qalxmasına və ya azalmasına ciddi şəkildə təsir göstərəcək”.
Ekspert xüsusilə IV ixtisas qrupu üzrə yüksək bal intervallarında rəqabətin hər il daha güclü olduğunu vurğulayıb: "Təsadüfi deyil ki, hər il IV ixtisas qrupu üzrə yüksək bal intervallarında rəqabət çox güclü olur. Nəyə görə? Birincisi, IV ixtisas qrupu öz stabilliyi, həmçinin abituriyentlər arasında intellektual elitası ilə fərqlənən qruplardan biridir. Bu qrupa imtahan verənlərin böyük əksəriyyəti hazırlıqlı və əsasən tibb, eləcə də tibb yönümlü digər ixtisasları hədəfləyən şəxslərdir".
Ekspertin fikrincə, bu səbəbdən onların arasında rəqabət yüksək bal tələb edən ixtisaslar üzərində cəmləşdiyi üçün məhz bu interval çox ciddi rəqabətlə üz-üzə qalır: "Təsəvvür edin ki, IV ixtisas qrupunda 300–400, hətta sizi inandırıram ki, 250–300 bal intervallarında o qədər də ciddi rəqabət yoxdur. Məsələn, 320 bal yığan IV qrup abituriyenti daha rahat tələbə ola bilir. Çünki onun üçün hansı ixtisası seçməsinin müəyyən mənada böyük fərqi olmaya bilər. Amma 635 bal yığan abituriyent yalnız tibb ixtisasını istəyirsə, o zaman daha ciddi rəqabətin içərisindədir. Çünki həmin abituriyentin hədəfi konkret olaraq yüksək bal tələb edən ixtisasdır və bu ixtisaslara müraciət edənlərin sayı artdıqca rəqabət də yüksəlir. İndi ixtisas qrupları üzrə statistik göstəricilər açıqlanandan sonra biz bu barədə daha dolğun fikir deyə bilərik. Məsələn, ötən il IV ixtisas qrupunda 600–700 bal aralığında nəticə göstərənlərin ümumi sayı 860 nəfər idi. Təsəvvür edin, bu il həmin rəqəm 860-dan az olacaqsa, biz bu intervalda rəqabətin zəifləyəcəyini deyə bilərik. Əgər 860-dan çox olacaqsa, o zaman yüksək bal intervalında rəqabətin daha güclü olacağını söyləmək mümkündür. Yəni keçid ballarının necə dəyişəcəyini dəqiq müəyyənləşdirmək üçün yalnız abituriyentlərin topladığı ballara baxmaq kifayət etmir. Həm plan yerlərinin sayı, həm də yüksək nəticə göstərən abituriyentlərin sayı nəzərə alınmalıdır.
Ən əsası isə ixtisas seçimi zamanı abituriyentlərin hansı ixtisaslara üstünlük verəcəyini əvvəlcədən bilmək mümkün deyil. Məhz bu seçimlər yekun nəticədə keçid ballarının formalaşmasına ciddi təsir göstərəcək". (Musavat.com)
Respublica.az
4-08-2026, 08:40 | Sülh nə bir gecədə, nə də... - Bakıdan İrəvana XƏBƏRDARLIQ
“Avqustun 2-3-də Ermənistanın IX çağırış parlamentinin ilk iclası keçirilib və bu iclas, formal prosedur xarakterindən çox, ölkənin gələcək siyasi trayektoriyasının ilkin lakmus testinə çevrilib”.
Bunu Musavat.com-a siyasi şərhçi Tural İsmayılov deyib. Ermənistan parlamentinin yeni çağırışda keçirilən ilk iclaslarında müşahidə olunan ənənəvi sərt ritorika barədə danışarkən ekspert xatırladıb ki, iyunun 7-də Ermənistanda keçirilən seçkilər nəticəsində hakim Vətəndaş Müqaviləsi Partiyası 105 mandatlıq parlamentdə 64, müxalif “Güclü Ermənistan” bloku 29, “Hayastan” bloku isə 12 mandat qazanıb.
“Rəqəmlərə diqqətlə baxsaq, burada həm ümid, həm də ciddi məhdudiyyət görünür. 64 mandat - bu, sadə - mütləq çoxluqdur, Paşinyanın hökumət qurmasına, gündəlik qanunvericiliyi keçirməsinə kifayət edir. Lakin Ermənistan Konstitusiyasına düzəliş üçün tələb olunan nəticə mövcud deyil. Bu, sülh prosesinin ən zəif həlqəsidir. Azərbaycan dəfələrlə bəyan edib ki, sülh müqaviləsinin imzalanması Ermənistan Konstitusiyasında ərazi iddiasını ehtiva edən müddəaların - Müstəqillik Aktına istinadın ləğvindən asılıdır. Paşinyanın bu addımı təkbaşına, öz fraksiyası ilə parlamentdən keçirməsi riyazi olaraq mümkün deyil. O, ya müxalifətdən dəstək tapmalı, ya referenduma getməli, ya da yeni koalisiya formatları axtarmalıdır. Bu, prosesi sürətləndirməsə də, mütləq şəkildə “sual altına” qoymur. Sadəcə, əlavə siyasi manevr və vaxt tələb edir. İlk iclasın gedişi isə radikal qüvvələrin əsl mahiyyətini bir daha üzə çıxarıb”,_ ekspert vurğulayıb.
T.İsmayılov xatırladıb ki, Ermənistanın müstəqillik tarixində ilk dəfə açılış iclasına bütün ermənilərin katolikosu II Qaregin dəvət olunmayıb, buna etiraz olaraq revanşist deputatlar and içmə mərasiminə qatılmaqdan imtina ediblər, “Ermənistan” blokunun deputatları iclas başa çatmadan zalı tərk ediblər: “Daha diqqətçəkici faktdır ki, “Ermənistan” fraksiyasının rəhbəri Anna Qriqoryan Paşinyanı vaxtilə Serj Sərkisyanın üçüncü müddət hakimiyyətdə qalmasına qarşı çıxmaqda, sonradan isə özünün eyni yolu tutmaqda ittiham edib. Bu mənzərə göstərir ki, Ermənistandakı revanşist qüvvələr artıq alternativ siyasi gündəm təklif etməkdən çox prosedur sabotajına, simvolik jestlərə və legitimlik böhranı yaratmaq cəhdlərinə söykənir. Onların əsas silahı arqument deyil, emosional-tarixi manipulyasiyadır - kilsə amilinin siyasiləşdirilməsi, Qarabağ nostalgiyası və xarici (Rusiya) dəstəkli narrativlərin təkrarı”.
Siyasi şərhçi parlamentdəki anti-Azərbaycan, anti-Türkiyə qüvvələrdən də bəhs edib: “Bilindiyi kimi, Ermənistanın seçkilərdə iştirak edən müxalifəti Rusiya ilə əlaqəlidir və Paşinyan hakimiyyətinin guya Azərbaycan və Türkiyə nəzarəti altında olduğunu iddia edir . Bu, Rusiyanın Ukrayna və Moldovada tətbiq etdiyi hibrid təsir metodlarının təkrarıdır. Sorğular isə açıq mesaj verir: kəskin anti-Azərbaycan və revanşist şüarlarla çıxış edən radikal qüvvələr erməni cəmiyyətində real dəstək qazanmır. Bu qüvvələrin reytinqi seçki bərabərindən dəfələrlə aşağıdır. Başqa sözlə, revanşizm artıq Ermənistan cəmiyyətinin əksəriyyəti üçün cəlbedici layihə deyil, marginal səs-küydür. Bu fonda Azərbaycanın mövqeyi diqqətəlayiq dərəcədə ardıcıl və konstruktivdir. Bakı heç vaxt sülhü şərtsiz təklif etməyib, əksinə, konkret, hüquqi əsaslandırılmış tələblər, konstitusiyadan ərazi iddiasının çıxarılmasını qoyaraq prosesin formal deyil, mahiyyətcə davamlı olmasını təmin etməyə çalışıb”.
Ekspert Bakı ilə İrəvan arasında əldə olunmuş razılaşmaları da xatırladıb: “8 avqust 2025-ci ildə Vaşinqtonda ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə imzalanan sülh memorandumu çərçivəsində tərəflər Minsk qrupunun fəaliyyətinin dayandırılması üçün birgə müraciət ediblər və Naxçıvanı Azərbaycanın əsas ərazisi ilə birləşdirəcək “Tramp Marşrutu” (TRIPP) layihəsi üzrə əməkdaşlığa start verilib. Bu, təkcə ikitərəfli deyil, regional əməkdaşlığın yeni memarlığının əsasını qoyan addımdır. Türkiyə isə bu prosesdə sabit, dəyişməz tərəfdaş kimi çıxış edib. Ankara - İrəvan normallaşması Bakı-İrəvan sülhü ilə paralel aparılaraq, regionda “iki cəbhəli” düşmənçilik məntiqinin sona çatdırılmasına töhfə verib. Hər iki dövlətin mövqeyi - sülhü tələb etmək, lakin onu formal jestlə deyil, hüquqi - institusional təminatlarla bağlamaq istəyi məhz uzunmüddətli sabitliyin təminatı kimi qiymətləndirilməlidir. Beləliklə, mənzərə birmənalı deyil, lakin ümidverici toqquşan iki tendensiyanı əks etdirir. Bir tərəfdən, Paşinyanın konstitusiya dəyişikliyi üçün kifayət qədər mandatı yoxdur və bu, prosesi ləngidə bilər. Digər tərəfdən, seçkilərin özü artıq bir referendum funksiyası daşıyıb. Ermənistan xalqı sülh gündəliyini dəstəklədiyini göstərib və bu, Paşinyana ictimai legitimlik verir, hətta parlamentdə mütləq çoxluğu olmasa belə”.
T.İsmayılovun fikrincə, revanşist qüvvələrin ilk iclasdakı nümayişi onların zəifliyinin göstəricisidir: “Sülh sazişinin taleyi indi daha çox Paşinyanın siyasi manevr bacarığından, mümkün koalisiya formatlarından və ya referendum variantından asılı olacaq. Amma prosesin özünün geri dönməsi indiki mərhələdə real ssenari kimi görünmür. Azərbaycan və Türkiyənin prinsipial, lakin konstruktiv mövqeyi isə regionun gələcəyi üçün ən möhkəm zəmanətdir. Sülh nə bir gecədə, nə də zəif təməllər üzərində qurulacaq. Əksinə, hüquqi və institusional cəhətdən dönməz şəkildə bərqərar ediləcək”.
E.Paşasoy,
Respublica.az
3-08-2026, 06:29 | Azərbaycan pasportu ilə vizasız gedə biləcəyimiz ölkələr - Siyahı
Sinqapur pasportu əvvəlki illərdə olduğu kimi, 2026-cı ildə də dünyanın ən güclü pasportu seçilib.
Respublica.az xəbər verir ki, bu barədə məlumat "The Henley Passport Index" portalında dərc olunan reytinqdə öz əksini tapıb.
Bu reytinqə görə, Sinqapur vətəndaşlarının 192 ölkəyə vizasız getmək imkanı var.
Yaponiya, Cənubi Koreya və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin pasportları isə 188 ölkəyə vizasız getmək imkanı ilə siyahıda ikinci olublar.
Üçüncü yerə İsveç pasportu sahib olub. Bu ölkənin pasportu ilə 187 ölkəyə getmək mümkündür. Növbəti yerdə Danimarka, Fransa, İrlandiya, Finlandiya, Almaniya, İspaniya, Norveç, Belçika, Niderland, Lüksemburq və İtaliya pasportları qərarlaşıb. Portalın məlumatına görə, bu ölkələrin pasportuna sahib olan vətəndaşlar 186 ölkəyə vizasız gedə bilərlər.
Azərbaycan isə siyahıda 70-ci yerdədir. Belə ki, Azərbaycan vətəndaşlarının 67 ölkəyə vizasız getmək imkanı var.
Region ölkələrinin siyahıdakı mövqeyi aşağıdakı kimi olub:
31-ci yer - Ukrayna - 142 ölkəyə vizasız getmək
44-cü yer - Gürcüstan - 121 ölkəyə vizasız getmək
45-ci yer - Moldova - 120 ölkəyə vizasız getmək
47-ci yer - Rusiya - 114 ölkəyə vizasız getmək
48-ci yer - Türkiyə - 112 ölkəyə vizasız getmək
62-ci yer - Belarus - 78 ölkəyə vizasız getmək
63-cü yer - Qazaxıstan - 77 ölkəyə vizasız getmək
70-ci yer - Azərbaycan - 67 ölkəyə vizasız getmək
73-cü yer - Ermənistan - 64 ölkəyə vizasız getmək
77-ci yer - Qırğızıstan - 59 ölkəyə vizasız getmək
78-ci yer - Özbəkistan - 58 ölkəyə vizasız getmək
84-cü yer - Tacikistan - 52 ölkəyə vizasız getmək
94-cü yer - Türkmənistan - 44 ölkəyə vizasız getmək
96-cı yer - İran - 37 ölkəyə vizasız getmək
Dünyanın ən zəif pasportları isə Əfqanıstan, Suriya, İraq, Pakistan və Yəmənə məxsusdur.
Onu da qeyd edək ki, Azərbaycan pasportu ilə vizasız gedə biləcəyimiz ölkələr aşağıdakılardı:
Albaniya
Antiqua və Barbuda
Banqladeş
Barbados
Belarus
Bosniya və Herseqovina
Burundi
Kamboca
Çin
Kolumbiya
Komor adaları
Kuk adaları
Cibuti
Dominika
Ekvador
Esvatini
Gürcüstan
Qrenada
Qvineya-Bisau
Haiti
İndoneziya
İran
Yamayka
İordaniya
Qazaxıstan
Keniya
Qırğızıstan
Laos
Livan
Makao (ÇXR-in xüsusi inzibati rayonu)
Madaqaskar
Malavi
Malayziya
Maldiv adaları
Marşall adaları
Mavriki
Mikroneziya
Moldova
Monteneqro
Mərakeş
Mozambik
Namibiya
Nepal
Niue
Palau adaları
Qətər
Rusiya
Ruanda
Samoa
Səudiyyə Ərəbistanı
Serbiya
Seyşel adaları
Şri-Lanka
Sent-Vinsent və Qrenadinlər
Surinam
Suriya
Tacikistan
Tanzaniya
Baham adaları
Şərqi Timor (Timor-Leste)
Tuvalu
Türkiyə
Ukrayna
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri
Özbəkistan
Vanuatu
Zimbabve/Yeniavaz.com
Respublica.az
