17-09-2026, 09:26 | NOVXANIDA DƏNİZ SAHİLİ ZƏBT OLUNUR? – QANUNSUZ TİKİNTİYƏ KİM “YAŞIL İŞIQ” YANDIRIB?
Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Zakir Fərəcov və Fövqəladə Hallar Nazirliyi sahildə aparılan tikinti işlərindən xəbərdardırmı?
Sumqayıt şəhər, Novxanı ərazisində, dənizkənarı sahədə aparıldığı bildirilən tikinti işləri ciddi suallar doğurur. Redaksiyamıza daxil olan məlumatlara əsasən, dənizin mühafizə zolağına düşdüyü iddia edilən ərazidə tikinti işləri həyata keçirilir. Burada əsas sual budur: Dəniz sahilində, xüsusi mühafizə rejiminin tətbiq oluna biləcəyi ərazidə bu tikintiyə kim icazə verib? Qanun tələbləri kənara qoyulub? Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, su obyektlərinin mühafizə zonalarında və sahilboyu ərazilərdə tikinti fəaliyyətinə müəyyən məhdudiyyətlər tətbiq edilir. Belə ərazilərdə tikinti aparılması üçün torpaq sahəsinin hüquqi statusu, şəhərsalma sənədləri, müvafiq razılaşdırmalar və qanunla tələb olunan icazələr araşdırılmalıdır.
Sahil zolağında da “kiminsə razılığı” qanundan üstün tutulur?
Zakir Fərəcov və aidiyyəti qurumlar niyə susur?
Sahildə aparılan tikinti işləri ilə bağlı Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin, eləcə də Fövqəladə Hallar Nazirliyinin və digər aidiyyəti qurumların mövqeyi maraq doğurur. Tikintiyə icazə verilibsə, bu icazəni hansı qurum və hansı hüquqi əsasla verib?
FHN-in Dövlət Şəhərsalma və Tikinti Təhlükəsizliyi üzrə nəzarət səlahiyyətləri çərçivəsində hər hansı yoxlama aparılıbmı?Tikinti layihəsi və ərazi üzrə şəhərsalma sənədləri mövcuddurmu?Bu sualların cavabsız qalması cəmiyyətdə haqlı narahatlıq yarada bilər.Dəniz sahili şəxsi maraqlar naminə mənimsəniləcək ərazi deyil. Sahil zolağının qanunsuz zəbt edilməsi və tikinti qaydalarının pozulması ilə bağlı iddialar varsa, dövlət qurumları məsələni araşdırmalı və nəticəni açıqlamalıdır.İcra hakimiyyəti nəyi gözləyir?Əgər tikinti qanunsuz aparılırsa, aidiyyəti qurumların fəaliyyətsizliyi ilə bağlı suallar yaranır. Əgər tikintinin bütün hüquqi əsasları mövcuddursa, həmin sənədlərin açıqlanması ictimai marağa cavab verər.Cəmiyyətin bilməyə haqqı var: Dəniz sahilində tikintiyə kim icazə verib və dövlət qurumları bu prosesə nəzarət edirmi?
Respublica.az
17-09-2026, 08:40 | DÜNYA ÇALXALANIR: Neft 100 dolları keçdi, 10-dan çox ölkədə xalq AYAĞA QALXDI
Neft qiymətlərinin 100 dollardan yuxarı qalxması qlobal miqyasda yanacaq böhranını dərinləşdirib.
Musavat.com xəbər verir ki, Suriya, İndoneziya, Filippin, Nepal, Qvatemala, Portuqaliya və Fransa daxil olmaqla bir çox ölkədə qiymət artımı və yanacaq qıtlığı etirazlara səbəb olub. Bəzi ölkələrdə tətillər, yolların bağlaması və istehsalın dayandırılması halları yaşanıb. Hökumətlər isə subsidiya və qiymət məhdudiyyəti kimi tədbirləri işə salmağa başlayıblar.
Neftin barel qiymətinin 100 dolları ötməsi qlobal enerji bazarlarının hüdudlarını aşaraq birbaşa gündəlik həyata təsir etməyə başlayıb. Enerji təchizatındakı daralma nəqliyyat və elektrik xərclərini artırarkən, xüsusilə enerji idxalından asılı olan inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlarda təzyiq daha kəskin hiss olunur.
Ən böyük etirazlardan bəziləri Suriyada yaşanıb.
Hökumətin dizel yanacağının qiymətini müvəqqəti olaraq təxminən 40 faiz artıraraq litr üçün 175 Suriya funtuna qaldırması, benzinin qiymətində isə 25 faizdən çox artım etməsi narazılığa səbəb olub. Nümayişçilər təkərlər yandıraraq bəzi yolları bağlayıblar. Həsəkə-Deyr əz-Zor avtomobil yolu da etirazların baş verdiyi məntəqələr arasındadır. Suriya rəhbərliyi isə qiymət artımını qlobal yanacaq qiymətlərindəki yüksəliş və Baniyas Neft Emalı Zavodundakı təmir işləri səbəbindən idxaldan asılılığın artması ilə izah edib
İndoneziyada yanacaq qıtlığı, elektrik kəsilmələri və norma ilə paylanma tətbiqləri etirazlara yol açıb.
Cənubi Sulavesinin Makassar şəhərində benzin və məişət qazı qıtlığının yaşandığı bildirilir. Taksi sürücləri nəqliyyat vasitələrinin dövlət nömrə nişanlarının tək və ya cüt rəqəmlə bitməsinə görə tətbiq edilən yanacaq məhdudiyyətinə etiraz ediblər. Cokyakartada da tələbələr artan yanacaq qiymətlərinə qarşı nümayişlər keçiriblər.
Filippində ard-arda gələn yanacaq artımlarından sonra nəqliyyat işçiləri tətilə başlayıblar.
Sürücülər hökumətdən subsidiya verilməsini və yanacaq vergilərinin ləğv olunmasını tələb ediblər. Artan xərclərin qazanclarının böyük hissəsini əritməsi səbəbindən avtobus sürücləri və taksi tətbiqlərində çalışanlar da etirazlara qoşulublar. Manila körfəzi ətrafındakı bəzi balıqçıların isə qayıqlarına yanacaq ala bilmədikləri üçün dənizə çıxa bilmədikləri bildirilib. Qonşu Vyetnamda da taksi tətbiqlərinin sürücləri artan yanacaq xərclərinə qarşı boykot çağırışı ediblər.
İstehlak etdiyi neftin 90 faizindən çoxunu idxal edən Banqladeşdə enerji böhranı sənaye istehsalına da zərbə vurub.
Elektrik qıtlığı səbəbindən enerji istifadəsinə məhdudiyyətlər qoyularkən, bəzi hazır geyim fabrikləri müvəqqəti olaraq istehsalı dayandırmaq məcburiyyətində qalıb. Qaz qıtlığı səbəbindən dizel istifadəsinə yönələn müəssisələr bu dəfə də artan dizel qiymətləri ilə üz-üzə qalıblar. Qazipurdakı bir fabrikdə elektrik kəsilmələrinin gündə dörd-beş dəfə baş verdiyi bildirilib.
Şri-Lankada yanacaq paylayıcıları yeni qiymət artımı gözləntisi səbəbindən təchizatı məhdudlaşdırmağa başlayıblar.
Səlahiyyətlilər dövlət tərəfindən müəyyən edilən yanacaq qiymətlərinin artırılması ilə subsidiya tətbiq edilməsi seçimlərini qiymətləndirirlər. Yüksək borc yükü səbəbindən hökumətin istehlakçını dəstəkləmək üçün atacağı addımların dövlət maliyyəsi üzərində yeni təzyiq yarada biləcəyi vurğulanır.
Pakistan rəhbərliyi isə artan qiymətlərin vətəndaşlara təsirini azaltmaq məqsədilə motosikletlər, rikşalar və kiçik avtomobillər üçün litr başına 100 rupi subsidiya açıqlamaq yolunu seçib.
Qərarın yüksək yanacaq qiymətlərinə və neft vergisinə qarşı keçirilən etirazlardan sonra verilməsi enerji böhranının hökumətlər üzərindəki təzyiqini aydın göstərir.
Nepalın paytaxtı Katmanduda tələbələr məişət qazı qıtlığına etiraz ediblər.
Nümayişçilər artan yaşayış xərclərinin ev təsərrüfatları üzərindəki yükünün ağırlaşması səbəbindən hökumətdən təcili tədbir görməsini tələb ediblər.
Böhranın təsirləri Latın Amerikasına da çatib. Qvatemalada yük maşını sürücləri və digər etirazçılar bəzi avtomobil yollarını bağlayıblar.
Yerli qruplar və nəqliyyat işçiləri də paytaxtda yürüş təşkil edərək hökumətdən müdaxilə tələb ediblər. Ölkə Konqresində yanacaq qiymətlərinin ilin sonunadək məhdudlaşdırılmasını nəzərdə tutan layihə qiymətləndirilir. Plan çərçivəsində qiymətlərin müəyyən olunmuş tavanı keçəcəyi təqdirdə aradakı fərqin dövlət dəstəyi ilə qarşılanması gündəmdədir.
Yanacaq qiymətlərinə qarşı narazılıqlar Avropada da özünü göstərib. Portuqaliyada sürücülər avtomobilləri ilə nəqliyyatı ləngitmə aksiyaları təşkil edərkən, Espinyodakı nümayişçilər Baş nazir Luış Monteneqronun evinə doğru yürüş ediblər.
Hökumət yükdaşıma şirkətləri, taksi sürücləri, yanğınsöndürənlər və sosial sektor üçün dəstək tədbirləri elan edib.
Fransanın cənubunda isə təxminən 50 balıqçı Fos-sür-Merdəki böyük bir yanacaq anbarının girişini bağlayıb.
Etirazçılarla polis arasında qısamüddətli qarşıdurma yaşanıb. Yerli hakimiyyət orqanları balıqçılıq sektorunun ciddi böhranla üz-üzə qaldığını və mərkəzi hökumətdən təxirəsalınmaz müdaxilə gözlənildiyini açıqlayıb.
Neft qiymətlərinin uzun müddət yüksək səviyyədə qalacağı təqdirdə böhranın daha geniş iqtisadi problemə çevrilə biləcəyinə diqqət çəkilir. Dizel - yük maşınlarından avtobuslara, balıqçı qayıqlarından kənd təsərrüfatı texnikasına və fabriklərə qədər iqtisadiyyatın bir çox sahəsində istifadə olunur. Bu səbəbdən yanacaqdakı artım qısa müddətdə ərzaq, nəqliyyat və digər təməl ehtiyacların qiymətlərinə reflected olunur.
Hökumətlərin qarşısında iki çətin seçim var: subsidiya, vergi güzəştləri və ya qiymət tavanı ilə istehlakçını qorumaq dövlət maliyyəsinin yükünü artırır; qiymət artımlarını birbaşa vətəndaşa əks etdirmək isə inflyasiyanı və ictimai narazılığı böyüdür. Neft qiymətlərindəki yüksəliş beləliklə qlobal enerji böhranından bahalaşma və yaşayış çətinliyi probleminə çevrilir.
İqbal RZAYEV,
Musavat.com
17-09-2026, 08:36 | Tramp indi də FED-in rəhbər komitəsini hədəf alıb: Onlar düşmənçilik edirlər
Federal Ehtiyat Sistemi (FED) əsas faiz dərəcəsini 1 faizə endirməlidir.
Respublica.az xəbər verir ki, bunu ABŞ Prezidenti Donald Tramp Truth Social hesabında yazıb:
"ABŞ-da faiz dərəcəsi 1 faiz və ya daha az olmalıdır, çünki biz dünyanın ən yaxşı kreditoruyuq. Ölkəmizdə yeni investisiyalarda böyük artım müşahidə olunur! Əgər ticarət kəsiri olan hər bir ölkə ilə ticarəti dayandırsaq, bu, onların əksəriyyətidir, ildə ən azı 1,5 trilyon dollar qazanc əldə edərdik. "Kəsir" sözü "zərər" demək üçün dəbdəbəli bir yoldan başqa bir şey deyil. Biz dünyanın demək olar ki, bütün ölkələrinin yükünü çəkirik və bu, davam edə bilməz. ABŞ üçün faiz dərəcəsini tez bir zamanda aşağı salın!"
Tramp hesab edir ki, uçot dərəcəsini artırmaq qərarı onun FED rəhbərliyinə bu ilin mayında təyin etdiyi Kevin Uorşun iradəsinə zidd olaraq qəbul edilib. O, Şimali Karolinada jurnalistlərin FED sədrinə hələ də etibar edib-etməməsi ilə bağlı sualına cavab olaraq "Bəli, inanıram" deyib.
Prezidentin sözlərinə görə, Uorş müstəqil olmalıdır, lakin Federal Açıq Bazar Komitəsinin (FED-in idarəetmə orqanı) qalan üzvləri "düşmənçidir":
"Faiz dərəcələri çox yüksəkdir. Onlar qeyri-mütənasibdir. Mən Kevinə dedim ki, 'Bu faiz artımına səs verə bilərsiniz və heç nə dəyişməyəcək.' Komitə son dərəcə düşməndir. Onlar çox siyasi davranırlar. Onlar səhv iş görürlər. Bu, rüsvayçılıqdır, çünki faiz dərəcələri çox yüksəkdir. Buna baxmayaraq, ölkə bütün maneələri dəf edib, çünki biz çox yaxşı iş görürük. Lakin faiz dərəcələri çox yüksəkdir. Dünyada ən aşağı faiz dərəcələrini ödəməliyik, çünki ən yüksək kredit reytinqimiz var".
O, faiz dərəcəsi endirilməsə, ABŞ-ın ticarət kəsiri olan ölkələrlə ticarətin dayandırılması ehtimalını bir daha gündəmə gətirib.(Musavat.com)
Respublica.az
5-09-2026, 09:59 | Giorgia Meloni Prezident İlham Əliyevə təşəkkür edib
İtaliyanın Baş naziri Giorgia Meloni Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevə təşəkkür edib.
Respublica.Az xəbər verir ki, Giorgia Meloni bu barədə özünün "X" sosial şəbəkə hesabından paylaşım edib.
"Əziz Prezident İlham Əliyev, bu sözlərə və ölkələrimizi birləşdirən səmimi dostluğa görə təşəkkür edirəm.
İtaliya və Azərbaycan uzun illər ərzində ümumi baxışlar və maraqlar üzərində qurulan möhkəm əməkdaşlıq formalaşdırıblar.
Strateji tərəfdaşlığımızı möhkəmləndirmək üçün birlikdə gördüyümüz işdən çox qürur duyuram və əminəm ki, qarşıda ölkələrimizin maraqları naminə əməkdaşlıq üçün yeni əhəmiyyətli imkanlar bizi gözləyir", - Meloninin paylaşımda qeyd olunub.
Respublica.Az
5-09-2026, 09:50 | Eyni ərazidə oxşar ev, amma kəskin qiymət fərqi, səbəbi nədir? - VIDEO
Eyni küçə, eyni bina, eyni ölçü və hətta eyni səviyyədə təmir. Amma, qiymətlər arasında on minlərlə manat fərq var... Bakının mənzil bazarında son dövrlər daha aydın hiss olunan bu fərqin əsas səbəblərindən biri evin inşaatında istifadə edilən materiallar yox, sənədləridir...
Respublica.Az bildirir ki, əmlak məsələləri üzrə ekspert Elnur Azadovun sözlərinə görə, çıxarışı olan həm çoxmənzilli binalardakı mənzillər, həm də fərdi yaşayış evləri alıcı üçün daha etibarlı hesab olunur. Məhz buna görə də eyni xüsusiyyətlərə malik daşınmaz əmlak arasında 40-60 min manata qədər qiymət fərqi yarana bilir.
Vətəndaşlar Kənardan daha sərfəli görünən müqaviləli mənzillərə də maraq göstərirlər bu da bəzi halalrda onlara baha başa gəlir. Çünki, alqı-satqı zamanı hüquqi vəziyyəti tam aydın olmayan əmlakla bağlı sonradan mülkiyyət hüququnun rəsmiləşdirilməsi, satış və digər hüquqi prosedurlarda çətinliklər yarana bilər.
Buna görə də mütəxəssislər mənzil alarkən aşağı qiymətin cazibəsinə aldanmamağı, ilk növbədə əmlakın hüquqi vəziyyətini araşdırmağı tövsiyə edirlər.(Xəzər TV)
Respublica.Az
4-09-2026, 09:33 | Bakıya qarşı yeni ittifaq mesajı?
Puya Hüseyni bildirib ki, İranın qonşularının hamısı müsəlman dünyasına aid olsa da, “yeganə etibarlı qonşu xristian ölkəsi Ermənistandır" və daha nələr...
Rəsmi Bakı ilə Tehran arasında münasibətlərin rəısmilər tərəfindən tənzimləınməsinə baxmayaraq, iranlı politoloq Puya Hüseyni Ermənistanı ölkəsinin 15 qonşusu arasında “ən etibarlısı” və “təbii müttəfiq” adlandırıb.
Musavat.com erməni mediasına istinadla xəbər verir ki, politoloq Tehran-İrəvan münasibətlərinin yalnız qonşuluq və iqtisadi əməkdaşlıq çərçivəsində deyil, təhlükəsizlik və geosiyasi maraqlar baxımından mühüm olduğunu deyib.
Hüseyni bildirib ki, İranın Ermənistanla münasibətlərinin “alternativi yoxdur”. Onun fikrincə, iki xalq minilliklər ərzində bir-birinin yanında yaşayıb, xarici təhdidlərlə üzləşib və müxtəlif dövrlərdə bir-birinə dəstək verib.“İranın 15 qonşusu var və bizim üçün ən etibarlı qonşu həmişə Ermənistan olub. Biz minilliklər boyu dost olmuşuq. İran üçün Ermənistanla münasibətlər eyni zamanda qonşu, müttəfiq və tərəfdaşla münasibətlərdir və bunun alternativi yoxdur”, – deyə politoloq vurğulayıb.
Politoloqun fikrincə, İranın digər qonşularının əksəriyyəti müəyyən dövrlərdə Tehrana qarşı hərbi bazaların yerləşdirilməsinə şərait yaradıb və ya İrana qarşı addımlar atıb. Ermənistanın isə onilliklər ərzində İran üçün etibarlı qonşu olaraq qaldığını iddia edib. İranlı politoloq burada Ermənistanın xristian ölkəsi olmasına da xüsusi diqqət çəkib. O bildirib ki, İranın qonşularının hamısı müsəlman dünyasına aid olsa da, “yeganə etibarlı qonşunun xristian ölkəsi olması” Tehranın xristianlara və ermənilərə münasibəti baxımından mühüm göstəricidir.
Hüseyni hesab edir ki, İran və Ermənistan arasındakı münasibətlər digər dövlətlərlə qurulan əlaqələrdən fərqlənir. Onun sözlərinə görə, dövlətlərin böyük hissəsi İranla öz qısamüddətli və ya uzunmüddətli maraqları naminə əməkdaşlıq edir. Ermənistanla münasibətlər isə belə seçimə əsaslanmır.“Digər ölkələr bizimlə öz maraqları üçün əməkdaşlıq edir. İran və Ermənistan isə təbii müttəfiqlərdir. Bu münasibətlər təbii qonşuluğa və təbii müttəfiqliyə əsaslanır”, – deyə o bildirib.
Politoloq təhlükəsizlik məsələsinə də xüsusi önəm verib. Onun sözlərinə görə, tarixən İranın təhlükəsizliyi Ermənistanın təhlükəsizliyi ilə, Ermənistanın təhlükəsizliyi isə İranın təhlükəsizliyi ilə bağlı olub. Hüseyni bununla yanaşı, iki ölkənin müstəqillikdən sonra keçən 30 ildən artıq müddətdə münasibətlərin bütün potensialından istifadə edə bilmədiyini düşünür. O, İran-Ermənistan arasında illik ticarət dövriyyəsinin təxminən 700 milyon dollar təşkil etdiyini və bu göstəricinin iki ölkənin iqtisadi imkanları ilə müqayisədə çox aşağı olduğunu bildirib.
Onun açıqlamasında ən diqqətçəkən məqamlardan biri regiondakı nəqliyyat və enerji marşrutları ilə bağlı fikirləridir. İranlı politoloq hesab edir ki, hazırda dünyada “dəhlizlər savaşı” gedir. Onun sözlərinə görə, bu mübarizə Yaxın Şərqdən Cənubi Qafqaza, oradan isə Mərkəzi Asiyaya qədər uzanır. Dövlətlər əsas nəqliyyat və enerji marşrutlarının öz ərazilərindən keçməsinə çalışır, eyni zamanda rəqib hesab etdikləri ölkələrin ərazilərindən yan keçən alternativ marşrutlar yaratmağa cəhd göstərirlər.
Hüseyni hesab edir ki, belə bir şəraitdə İran və Ermənistanın geosiyasi əhəmiyyəti daha da artır. O, Şimal-Cənub layihəsini və Fars körfəzi ilə Qara dənizin birləşdirilməsi ideyasını xüsusi qeyd edib. Eyni zamanda İranla Ermənistan arasında hələ də tammiqyaslı dəmir yolu əlaqəsinin olmamasını ciddi problem adlandırıb. “Biz iki min ildir yan-yana yaşayırıq, amma dəmir yolu əlaqəmiz yoxdur. Bu, ölkələrimiz arasındakı əlaqələrə və onların geosiyasi imkanlarına çox mənfi təsir göstərib”, – deyə bildirib.
"İran-Ermənistan dəmir yolunun yaradılması yalnız iqtisadi hesablamalarla ölçülməməlidir. Bu xətt iki ölkənin strateji və geosiyasi mövqeyini gücləndirə bilər.Hüseyni həmçinin xəbərdarlıq edib ki, qonşu və rəqib dövlətlər İran və Ermənistanın regional rolunun artmasını istəmir. Onun sözlərinə görə, həmin dövlətlər hər iki ölkədən yan keçən marşrutlar yaratmağa çalışır, marşrutlar İran və Ermənistan ərazisindən keçdikdə isə onların geosiyasi rolunu minimuma endirmək istəyirlər. Rəqib və qonşu ölkələrimiz həm İrandan, həm də Ermənistandan yan keçmək üçün hər şeyi edirlər. Marşrutlar bizim ərazilərimizdən keçirsə, çalışırlar ki, ölkələrimizin rolu minimum olsun və biz yalnız tranzit əraziyə çevrilək”, – deyə o bildirib.
Politoloq hesab edir ki, Tehran və İrəvan buna qarşı öz strategiyalarını hazırlamalıdır, hər iki ölkə yalnız tranzit ərazi rolunda qalmaqla kifayətlənməməli, nəqliyyat və enerji layihələrindən daha böyük geosiyasi təsir əldə etməlidir.
“Biz bunu balanslaşdırmalıyıq. İki ölkənin əməkdaşlığı sayəsində bu böyük geosiyasi oyunda birlikdə rol oynaya bilərik”, – deyə Hüseyni vurğulayıb. Bununla belə, o, İranın güclənməsinin Ermənistanın zəifləməsi hesabına, Ermənistanın güclənməsinin isə İranın rolunun azalması hesabına baş verməməli olduğunu bildirib. Hüseyninin fikrincə, iki ölkə bir-birini tamamlamalıdır. “İranın fəaliyyəti Ermənistanın geosiyasi rolunun azalmasına, Ermənistanın fəaliyyəti isə İranın geosiyasi rolunun azalmasına gətirib çıxarmamalıdır. Biz bir-birimizi tamamlamalıyıq”, – deyə politoloq bildirib.
Hüseyni sonda İran və Ermənistanın uzunmüddətli təhlükəsizlik və maraqlarını qorumaq üçün ortaq strategiya hazırlamalı olduğunu deyib.(Musavat.com)
Respublica.az
4-09-2026, 09:28 | Prezident İlham Əliyev Ciorcia Melonini təbrik edib - FOTO
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İtaliyanın Baş naziri Ciorcia Melonini təbrik edib.
"İtaliya Respublikasının tarixində ən uzun müddət Baş nazir vəzifəsində olan şəxsə çevrilməsi münasibətilə Baş nazir Ciorcia Melonini ürəkdən təbrik edirəm. Bu tarixi nailiyyət onun güclü liderliyinin, siyasi qətiyyətinin və İtaliya xalqının etimadının göstəricisidir. Baş nazir Meloninin şəxsi rolunu və Azərbaycan ilə İtaliya arasında strateji tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsinə verdiyi dəyərli töhfəni yüksək qiymətləndirirəm. Əminəm ki, ölkələrimizin və xalqlarımızın rifahı naminə dostluğumuz və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığımız bundan sonra da dərinləşəcək və genişlənəcək", - dövlət başçısının rəsmi "X" sosial şəbəkə hesabındakı paylaşımda qeyd olunub.
Respublica.az
4-09-2026, 09:24 | Azərbaycana qarşı dezinformasiya kampaniyası aparılır - MEDİA
Mənzil-qərargahı Polşada yerləşən "Nexta" kanalı tərəfindən 2026-cı il sentyabr 2-də Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Nizami kəndi yaxınlığında baş vermiş yanğın hadisəsi ilə bağlı subyektiv mülahizələrə əsaslanan, məsələni dövlətlərarası siyasi münasibətlər fonunda təqdim etməyə çalışan və ictimai rəyi çaşdırmağa yönəlmiş məlumat yayılıb.
Respublica.az xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin bəyanatında qeyd edilib.
Məlumata görə, təhlillər göstərir ki, baş verənlər vahid mərkəzdən idarə oluna hibrit informasiya kampaniyasının tərkib hissəsidir. Özünün informasiya mühitindən kənar qüvvələri daim hibrit müharibədə ittiham edən Qərb mediasının özü Azərbaycana qarşı təşkil olunmuş dezinformasiya kampaniyası aparır.
Bu fakt bir daha göstərir ki, regionda qonşu dövlətlər arasında münasibətlərin normallaşması, sabitliyin və firavanlığın möhkəmlənməsi müəyyən dairələrin maraqlarına cavab vermədiyindən, ölkəmizin informasiya məkanını çirkləndirmək və cəmiyyətdə süni təşviş yaratmaq məqsədi daşıyan klassik dezinformasiya halları intensivləşmişdir.
Ümumi informasiya mühitinin monitorinqi və təhlili göstərir ki, son dövrlər bir sıra Qərb media resurslarında Azərbaycana qarşı həqiqətə uyğun olmayan məlumatların yayılması kampaniyası müşahidə olunur. Xüsusilə, Böyük Britaniyanın "The Independent", "The Guardian" qəzetlərində və "BBC" teleradio və yayım şirkətində, ABŞ-nin CNN telekanalında, Fransanın "Le Monde" qəzetində, Polşanın TVP telekanalı və digər resurslarda yayılan materiallardakı aşkar birtərəfli yanaşma və əsassız mülahizələr Azərbaycanın beynəlxalq imicini hədəf alan informasiya hücumunun tərkib hissəsidir.
Bu qəbildən olan fərziyyə və iddiaların yayılması informasiya manipulyasiyasının açıq təzahürü kimi qiymətləndirilməlidir.
Azərbaycan Respublikası Media və Yayım Şurası ölkəmizin suverenliyinə, daxili və xarici siyasətinə, eləcə də beynəlxalq nüfuzuna kölgə salmaq məqsədi daşıyan bu kimi halların araşdırılması və dezinformasiya cəhdlərinin qarşısının alınması istiqamətində lazımi tədbirlər görməkdə davam edəcəkdir.
Respublica.az
4-09-2026, 09:22 | "Brutto müqavilə" ictimai nəqliyyatda nəyi dəyişəcək? – Ekspertlərdən yeni model açıqlaması
Azərbaycanda ictimai nəqliyyatda xidmətin keyfiyyətinin və davamlılığının artırılması məqsədilə yeni "brutto müqavilə" modelinin tətbiqinə başlanılıb. Bu sistemdə daşıyıcının gəliri sərnişin sayından deyil, müəyyən edilmiş qrafik, məsafə və keyfiyyət tələblərinə uyğun göstərdiyi xidmətdən asılı olacaq. Yeni yanaşmanın avtobusların, xüsusilə sərnişin sayının az olduğu saatlarda da qrafik üzrə fəaliyyətini təmin etməsi nəzərdə tutulur.
Respublica.az xəbər verir ki, mövzu ilə əlaqədar nəqliyyat eksperti Rauf Ağamirzəyev Trend-ə açıqlamasında bildirib ki, "brutto müqavilə" modelinin tətbiqi ictimai nəqliyyatın yeni keyfiyyət mərhələsinə keçidinin göstəricisi hesab edilə bilər.
Onun sözlərinə görə, ictimai nəqliyyatda maliyyə dayanıqlığının təmin olunması daha keyfiyyətli xidmətin göstərilməsi üçün əsas şərtlərdən biridir. Bu modelin tətbiqi uzun müddətdir müzakirə olunurdu və artıq onun praktiki icrasına başlanılması mühüm addımdır.
Ekspert qeyd edib ki, sistemə mərhələli keçid avtobusların əvvəlcədən müəyyən edilmiş qrafik üzrə daha stabil fəaliyyət göstərməsinə imkan verəcək:
"Bunun nəticəsində sərnişinlər avtobusların hərəkət vaxtını daha dəqiq planlaşdıra, daşıyıcılar isə sərnişin sayından asılı olmadan müqavilə üzrə müəyyənləşdirilmiş xidmət öhdəliklərini yerinə yetirə biləcəklər".
R.Ağamirzəyev hesab edir ki, "brutto müqavilə" gələcəkdə ictimai nəqliyyatda tarif və ödəniş sisteminin də təkmilləşdirilməsi üçün institusional baza yaradır:
"Belə ki, növbəti mərhələdə günlük, həftəlik və illik bilet paketlərinin, eləcə də 90 dəqiqə ərzində pulsuz keçid imkanlarının tətbiqi mümkün ola bilər. Bu cür həllər xüsusilə şəhərin uzaq ərazilərindən bir neçə nəqliyyat vasitəsindən istifadə etməklə hərəkət edən sərnişinlərin nəqliyyat xərclərinin optimallaşdırılmasına şərait yarada bilər.
Eyni zamanda, yeni sistem tələbələr və təqaüdçülər üçün güzəştli biletlərin tətbiqi istiqamətində qərarların qəbuluna da imkan verən mexanizm formalaşdıra bilər".
Ekspertin fikrincə, model həm daşıyıcıların maliyyə dayanıqlığını gücləndirəcək, həm də müəyyən edilmiş tələblərə əməl edən şirkətlərin daha keyfiyyətli xidmət göstərməsinə və ümumi marşrut şəbəkəsinin dayanıqlığının təmin edilməsinə şərait yaradacaq.
Nəqliyyat eksperti Razil Nağıyev isə açıqlamasında bildirib ki, "brutto müqavilə" modelinin əsas üstünlüklərindən biri daşıyıcının gəlirinin birbaşa sərnişin sayından asılılığının aradan qaldırılmasıdır.
Onun sözlərinə görə, yeni sistemdə avtobusun dolu və ya boş hərəkət etməsindən asılı olmayaraq, daşıyıcı əvvəlcədən müəyyən edilmiş marşrut və qrafik üzrə xidməti yerinə yetirdiyi halda, əsasən qət edilən kilometr və ya həyata keçirilən reys əsasında ödəniş əldə edəcək:
"Bu mexanizm xüsusilə axşam saatlarında və sərnişin axınının az olduğu marşrutlarda xidmətin davamlılığı baxımından əhəmiyyətlidir. Mövcud kommersiya yanaşmasında sərnişinlərin az olduğu vaxtlarda daşıyıcının xətt üzrə fəaliyyətini davam etdirmək marağı zəifləyə bilər. "Brutto modeli"ndə isə marşrutun konkret saatda kommersiya baxımından sərfəli olub-olmamasından asılı olmayaraq, müqavilədə nəzərdə tutulan xidmət tam şəkildə göstərilməlidir".
R.Nağıyev hesab edir ki, bununla avtobusların axşam saatlarında xəttdən vaxtından əvvəl çıxması, hərəkət intervallarının süni şəkildə artırılması və sərnişin azlığı səbəbindən avtobus sayının azaldılması kimi halların qarşısının alınması mümkündür:
"Bunun üçün müqavilələrdə hərəkət intervalı, xəttə çıxmalı avtobusların sayı, ilk və son reyslərin vaxtı və digər xidmət standartları konkret müəyyən edilməli, onların icrasına effektiv nəzarət həyata keçirilməlidir".
Ekspert bildirib ki, yeni sistem müəyyən dövlət maliyyələşməsini də nəzərdə tutur. İctimai nəqliyyat xidmətinin xərclərinin bir hissəsi yalnız sərnişinlərdən toplanan gedişhaqqı hesabına deyil, subsidiya mexanizmi vasitəsilə qarşılanacaq:
"Subsidiyanın həcminə marşrutun uzunluğu, avtobusların sayı və gündəlik yürüşü, yanacaq və enerji xərcləri, sürücülərin əməkhaqqı, texniki xidmət və müəyyən edilmiş xidmət standartları təsir göstərə bilər".
Onun fikrincə, burada əsas məsələ subsidiyanın ayrılmasından daha çox onun real göstərilən xidmətlə əlaqələndirilməsidir:
"Xəttə çıxmayan və ya müqavilədə nəzərdə tutulan keyfiyyət standartlarını təmin etməyən daşıyıcıya tam ödəniş edilməməlidir. Beləliklə, dövlətin ayırdığı vəsait konkret və ölçülə bilən nəqliyyat xidmətinin qarşılığı olmalıdır".
R.Nağıyev brutto modelinin uğuru üçün yalnız qət edilən kilometrin əsas götürülməsini kifayət hesab etmir:
"Ödəniş mexanizmi kilometr və xidmət keyfiyyətinin birlikdə qiymətləndirilməsi prinsipi əsasında qurulmalıdır. Bu zaman avtobusların xəttə çıxış faizi, hərəkət intervalına əməl olunması, ilk və son reyslərin vaxtında yerinə yetirilməsi, reyslərin tam icrası, nəqliyyat vasitələrinin texniki sazlığı, salonların təmizliyi, kondisioner və isitmə sistemlərinin fəaliyyəti, sürücülərin davranışı, sərnişin şikayətləri və təhlükəsizlik göstəriciləri əsas KPI-lar sırasında yer ala bilər".
Ekspertin yanaşmasına görə, avtobus xəttə çıxmadıqda həmin reys üzrə ödənişin həyata keçirilməməsi, zəruri hallarda isə əlavə maliyyə sanksiyasının tətbiqi məqsədəuyğundur:
"Hərəkət intervalının sistemli pozulması, son reysin yerinə yetirilməməsi və ya avtobusun texniki vəziyyətinin standartlara uyğun olmaması da əvvəlcədən müəyyən edilmiş cərimə və bonus-malus mexanizmi ilə tənzimlənə bilər. Bu, daşıyıcıların yalnız daha çox kilometr qət etməsinə deyil, həmin kilometr ərzində keyfiyyətli xidmət göstərməsinə iqtisadi stimul yaradar".
R.Nağıyev əlavə edib ki, brutto müqavilə modeli gedişhaqqı siyasətinin daha çevik qurulması üçün də imkanlar yaradır:
"Daşıyıcının gəliri sərnişinin birbaşa ödədiyi gedişhaqqından ayrıldığı üçün gələcəkdə gündəlik, həftəlik, aylıq və illik paketlər, tələbə və məktəblilər üçün güzəştlər, məsafədən asılı tariflər, həmçinin müxtəlif ictimai nəqliyyat növləri arasında inteqrasiya olunmuş ödəniş sistemlərinin tətbiqi mümkün ola bilər.
Beləliklə, yeni model sərnişin üçün gedişhaqqının sosial baxımdan əlçatan saxlanılması ilə daşıyıcının maliyyə dayanıqlığının təmin edilməsini müəyyən dərəcədə bir-birindən ayırmağa imkan verir. Gedişhaqqından əldə olunan gəlirin real xidmət xərclərini qarşılamadığı hallarda isə yaranan fərqin şəffaf və xidmət göstəricilərinə bağlı subsidiya mexanizmi vasitəsilə kompensasiya edilməsi nəzərdə tutula bilər".
Respublica.az
4-09-2026, 09:20 | Yeni dərs ilində yollarda vəziyyət necə olacaq? - VİDEO
Məktəblərdə və ali təhsil müəssisələrində tədris hələ başlamayıb, amma şəhərin demək olar əksər küçə və prospektində tıxac var. Nəzərə alsaq ki, hələ yeni dərs ilinin başlamasına 12 gün var, amma indidən uzun-uzadı tıxcalar yaranıb. Sürücülər deyirlər ki, əvvəllər 10-15 dəqiqəyə çatdıqları ünvanlara bəzən bir saatdan çox vaxta gedib çıxırlar.
Respublica.az Xəzər TV-yə istinadən bildirir ki,mütəxəssislərin fikrincə, yeni dərs ilinin başlanması ilə yollardakı avtomobillərin sayı daha da arta bilər. Çünki məktəblərə gedən şagirdlərin əhəmiyyətli hissəsi valideynlərin şəxsi avtomobilləri ilə daşınır. Bu isə xüsusilə səhər saatlarında məktəblərin yerləşdiyi ərazilərdə əlavə yük yaradır.
Yol hərəkəti qaydaları üzrə ekspert Ərşad Hüseynov hesab edir ki, problemin tam həlli qısa müddətdə mümkün olmasa da, sıxlığı azaltmağın əsas yolu insanların ictimai nəqliyyata keçidini daha cəlbedici etməkdir.
Dərslərin başlamasına sayılı günlər qalmış Nəqliyyatı İntellektual İdarəetmə
Mərkəzi yollarda tıxacın qarşısın almaq üçün hansı qabağlayıcı tədbirlər görürlər?
Respublica.az
